الشيخ محمد علي الگرامي القمي
540
رساله توضيح المسائل (1390ش) (فارسى)
ارث دسته اوّل مسئله 3054 - اگر وارث ميّت فقط يك نفر از دسته اوّل باشد ، مثلًا پدر يا مادر يا يك پسر يا يك دختر باشد ، همه مال ميّت به او مىرسد ، و اگر چند پسر يا چند دختر باشند ، همه مال بطور مساوى بين آنان قسمت مىشود ، و اگر يك پسر و يك دختر باشد مال را سه قسمت مىكنند : دو قسمت را پسر ، و يك قسمت را دختر مىبرد ، و اگر چند پسر و چند دختر باشند ، مال را طورى قسمت مىكنند كه هر پسرى دو برابر دختر ببرد . مسئله 3055 - اگر وارث ميّت فقط پدر و مادر او باشند ، مال سه قسمت مىشود : دو قسمت آن را پدر ، و يك قسمت را مادر مىبرد ، ولى اگر ميّت دو برادر ، يا چهار خواهر ، يا يك برادر و دو خواهر داشته باشد كه همه آنان زنده و مسلمان و آزاد و پدرى باشند ، يعنى پدر آنان با پدر ميّت يكى باشد ، خواه مادرشان هم با مادر ميّت يكى باشد يا نه ، اگر چه تا ميّت پدر و مادر دارد اينها ارث نمىبرند ، امّا به واسطه بودن اينها مادر شش يك مال را مىبرد و بقيّه را به پدر مىدهند . مسئله 3056 - اگر وارث ميّت فقط پدر و مادر و يك دختر باشد ، چنانچه ميّت دو برادر يا چهار خواهر يا يك برادر و دو خواهر پدرى نداشته باشد ، مال را پنج قسمت مىكنند : پدر و مادر ، هر كدام يك قسمت ، و دختر سه قسمت آن را مىبرد ، و اگر دو برادر يا چهار خواهر يا يك برادر و دو خواهر پدرى داشته باشد بنابر مشهور ، مال را شش قسمت مىكنند : پدر و مادر ، هر كدام يك قسمت ، و دختر سه قسمت مىبرد ، و يك قسمت باقيمانده را چهار قسمت مىكنند : يك قسمت را به پدر و سه قسمت را به دختر مىدهند ، مثلًا اگر مال ميّت را 24 قسمت كنند 15 قسمت آن را به دختر ، و 5 قسمت آن را به پدر ، و 4 قسمت آن را به مادر مىدهند ، ولى احوط اين است كه در اين صورت نيز با تحصيل رضايت پدر و دختر مثل صورت اوّل مال را پنج قسمت كنند : سه قسمت را به دختر بدهند ، و به هر يك از پدر و مادر يك قسمت بدهند . مسئله 3057 - اگر وارث ميّت فقط پدر و مادر و يك پسر باشد ، مال را شش قسمت مىكنند : پدر و مادر هر كدام يك قسمت ، و پسر چهار قسمت آن را مىبرد ، و اگر چند پسر يا چند دختر باشند ، آن چهار قسمت را به طور مساوى بين خودشان قسمت مىكنند ، و اگر پسر و دختر باشند ، آن چهار قسمت را طورى تقسيم مىكنند كه هر پسرى دو برابر دختر ببرد .